Verhalen van Jean de La Fontaine

Franse dichter wiens fabels tot de meesterwerken van de wereldliteratuur behoren, maar op zijn sterfbed heeft La Fontaine er spijt van dat hij ooit zijn verhalen heeft geschreven.
In zijn eigen tijd werd La Fontaine beschouwd als een zwerver, dromer en liefhebber van plezier. Een rustiek karakter, hij was nooit een echte hoveling en zweefde vrolijk van de ene beschermheer naar de andere. Vanwege het universele karakter van zijn fabels worden de gedichten van La Fontaine over ijverige mieren, dappere leeuwen en zorgeloze sprinkhanen nog steeds veel gelezen. De eerste collectie van de Fabels La Fontaine gewijd aan de Dauphin, de kleinzoon van Lodewijk XIV, voor zijn instructie.

BIOGRAFIE
La Fontaine had verschillende opdrachtgevers, waaronder Nicolas Fouquet (1615-1680), een invloedrijk staatsman en de inspecteur van financiën, die later in 1661 werd gearresteerd, beschuldigd van schaamte en verraad, en veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf – de jonge koning, Lodewijk XIV was voorstander van een doodvonnis. 
Met de hulp van Fouquet kreeg Fontaine een klein pensioen met gemakkelijke voorwaarden: hij hoefde maar vier gedichten per jaar te schrijven. Toen Fouquet gevangen zat, componeerde La Fontaine een van zijn mooiste gedichten, waarin hij genade vroeg voor zijn in ongenade gevallen beschermheer, verlaten door alle anderen. Om arrestatie te voorkomen, verliet La Fontaine Parijs en verbleef enige tijd in Limousin, van waaruit hij brieven aan zijn vrouw schreef.

Van “echtgenoot biechtvader” tot “Beat and happy cuckold” via “How the spirit comes to girls”, deze schunnige verhalen onthullen een minder bekend libertijns facet van de grote fabulist. Zonder obsceniteit of lessen, bevredigen ze sensuele genoegens met speelsheid en kattenkwaad. Deze teksten waren zeer gedurfd voor die tijd en werden gecensureerd en brachten de toelating van La Fontaine tot de Franse Academie in gevaar. Hij moest ze in het openbaar afzweren en beloven alleen werken van “vroomheid” te schrijven. Omslagillustratie: De coquette en de jeugd, Jean Honoré Fragonard (1732-1806) © Dagli Orti Collection / Lambinet Museum, Versailles

Andere belangrijke werken van ALa Fontaine zijn Contes et nouvelles en vers (1664), een verzameling verhalen ontleend aan Italiaanse bronnen, verhalen van Boccaccio, Rabelais en andere middeleeuwse en renaissancemeesters, en Les Amours de Psyché et Cupidon (1669). De “Tales” dreigden vaak La Fontaine in problemen te brengen met zowel de kerk als de Academie vanwege de gedurfde inhoud. De verhalen gingen over echtelijke misdrijven en liefdesaffaires en waren niet geschreven voor lezers die snel bloosden. Tijdens het leven van La Fontaine beleefden ze vier edities, maar de laatste editie, die postuum werd gepubliceerd, werd door de autoriteiten verboden omdat ze te obsceen werd geacht.

Het bericht Fontaine (1621-1695) verscheen eerst op Schrijvers.

Edouard-Joachim Corbière, beter bekend als Tristan Corbière, werd geboren op 16 juli 1845 in Ploujean bij Morlaix (29).

Zoon van Edouard-Antoine Corbière (auteur van “Négrier”), zeeman, succesvol romanschrijver.

Tristan is dol op zijn vader, die hem tot aan zijn dood met zijn moeder zal ondersteunen.

Zijn moeder, Angélique Aspasie Puyo, is 33 jaar ouder dan haar man. Zo werd Tristan geboren met een 52-jarige vader en een 19-jarige moeder op het landhuis Launay in Ploujean.

Hij stierf op 1 maart 1875 in Morlaix op 29-jarige leeftijd.

Ziek wijdde hij zijn korte leven aan poëzie, zonder concessies. Spottend, spottend, niet verstoken van humor, werd hij bewonderd door Verlaine, maar hij kende tijdens zijn leven geen enkele bekendheid.

Student aan het lycée de Saint-Brieuc in 1859, waar hij het niet leuk vond, we vonden hem in 1860 op het lycée de Nantes, waar hij woonde bij dokter Chenantais, zijn oom.

Vanaf 1862, op 17-jarige leeftijd, leed hij aan reuma en vertoonde de eerste symptomen van tuberculose. Tristan gaf toen zijn studie op en woonde bij zijn moeder in Cannes en vervolgens in Luchon.

Hij verhuisde in 1863 naar het vakantiehuis van zijn ouders in Roscoff. Zijn nietige en magere uiterlijk leverde hem de bijnaam Ankou op van de inwoners van Roscoff.

Niet in staat om te werken, is hij excentriek door zijn wenkbrauwen te scheren, zich te vermommen als een vrouw, een veroordeelde of een bedelaar, wanneer hij niet op zijn boot “De slaaf” vaart.

Van december 1869 tot maart 1870 reisde hij naar Italië (Napels, Sorente, Capri, Rome …). In Rome, tijdens een carnaval in aanwezigheid van de paus, loopt hij vermomd als bisschop, met een varken aan de lijn.

De schoonheid die hij in het land Italië niet vond, kwam in 1871 naar hem toe in de vorm van de Italiaanse actrice Armida-Josefina Cuchiani, roepnaam Herminie, ook wel ‘la Comtesse’ genoemd. Zij was de maîtresse van de Parijse graaf Rodolphe de Battine, die in de Frans-Duitse oorlog gewond was geraakt en ’s zomers met haar in Roscoff zijn wonden likte. Van haar is maar weinig bekend, het meeste nog uit de gedichten van Corbière, waarin ze veelvuldig opduikt, altijd onder de naam Marcelle. Hij werd verliefd op haar, ze werd de heldin van zijn leven en werk. Met z’n drieën gingen ze vaak uit varen op Corbières kotter die hij had vernoemd naar zijn vaders bekendste roman ‘Le Négrier’ (Het slavenschip). Maar hij wist dat hij in zijn liefde voor de Italiaanse kansloos was tegenover de graaf. Bovendien was hij foeilelijk. Hij vermaakte zijn gasten met wat boottochtjes en z’n grollen, maar dat masker verborg zijn teleurstelling niet goed. Tristan aime jaune – naar analogie van rit jaune, dus zoals een boer met kiespijn – om niet te huilen. Hierin ligt de verklaring van de titel van zijn enige bundel, die in 1873 zal verschijnen.

n 1872 vestigde Corbière zich in Parijs, waarnaar hij Rodolphe en Herminie was nagereisd. Over de twee jaar die hij in de hoofdstad doorbracht, is maar weinig bekend: hij zou er een ‘vie de bohème et de noctambule’ hebben geleid, ‘vêtu de marin de toujours’, maar anderen ontkennen dat weer.
Wel krijgt hij er zijn eerste publicatie, al is het in het boulevardblad La Vie parisienne (1873). En kort daarop bundelt hij al zijn gedichten onder de titel Les Amours jaunes (1873), opgedragen ‘à l’auteur du Négrier’, zijn vader, die de luxe-uitgave bekostigd had. Het was een ‘insuccès total’, slechts twee bladen wijdden er een recensie aan, niet bepaald tijdschriften van aanzien. Ook de mensen in zijn omgeving schonken er nauwelijks aandacht aan.

Zonder acht te slaan op zijn zwakke gestel leefde Corbière in Parijs een leven vol risico’s, hij dronk veel, at slecht, kleedde zich vaak te koud. Op een dag in december 1874 trof men hem, gekleed in uitgaanstenue, bewusteloos aan op zijn kamer. Diagnose: reuma en longontsteking. Naar zijn ouders stuurde hij vanuit het Dubois-ziekenhuis het macabere bericht: ‘Je suis à Dubois dont on fait les cercueuils’. Zijn moeder haalde hem naar Morlaix waar ze hem verpleegde tot z’n dood op 1 maart 1875. Corbière werd slechts 29 jaar.

Het œvre van Tristan Corbière

Het bericht Corbière (1845–1875) verscheen eerst op Schrijvers.

L’ART pour TOUS

Stéphane Mallarmé was een Frans dichter en criticus. Hij staat bekend als een rechtstreekse voorloper van de symbolistische beweging, die in de jaren 1880 ontstond in Frankrijk. Vanaf de jaren 60 ontwikkelde hij een hermetische stijl getekend door intellectualisme en door de abstractie van het Duitse idealisme. 

Mallarmé werd geboren als Étienne Mallarmé.
Na zijn militaire dienst en een verblijf in Londen waar hij trouwde, werkte hij gedurende een groot deel van zijn leven als leraar Engels in Parijs. Als gevolg daarvan was hij relatief arm, maar dit verhinderde hem niet uit te groeien tot een belangrijke Franse dichter en criticus.

Hij had contacten met Manet en Zola en heeft in 1873 zelfs Hugo ontmoet. Aan huis organiseerde hij zijn toonaangevende salon (samenkomst van intellectuelen, waar men discussieerde over gedichten, kunst en filosofie). Zijn salon stond bekend als les Mardistes, omdat hij op dinsdag ontving. Vooral door deze bijeenkomsten slaagde Mallarmé er in een belangrijke invloed uit te oefenen op een hele generatie van Franse schrijvers.

Aan het einde van zijn leven was hij een van de meest gevierde dichters van zijn tijd. Dichters als Verlaine schreven lofzangen over hem en auteurs als Paul Valéry en André Gide bezochten regelmatig zijn salon op dinsdagavond. Aan het einde van zijn leven koos hij de zijde van Émile Zola in de Dreyfusaffaire, toen deze zijn open brief aan de president J’accuse…! publiceerde.

Na zijn pensioen kon hij nog bij de begrafenis van Paul Verlaine aanwezig zijn, voor hij zelf op 9 september 1898 stierf.

MALLARMÉ EN SYMBOLIEK

Symboliek was een van de belangrijkste literaire en artistieke bewegingen die in 1886 in Frankrijk ontstonden.

Gebruikmakend van symbolen om emoties en een overvolle verbeeldingskracht weer te geven, beschouwde symboliek de wereld als een mysterie en kunst als een droom.

Het was in tegenstelling tot naturalisme en realisme dat de dagelijkse realiteit weerspiegelde. 

Mallarmé was een van de grote vertegenwoordigers van deze beweging die hij benadrukte Charles Baudelaire bovenal.

En hoewel symbolistische literaire werken in de loop van de geschiedenis niet veel erkenning kregen, markeerden ze wel de weg naar de toekomstige literaire avant-garde.

MALLARMÉ EN OCCULTISME

Het œvre van Stéphane Mallarmé (1842-1898)

De symbolische poëzie van Stéphane Mallarmé – De zwarte dame

De symbolische poëzie van Stéphane Mallarmé

De zwarte dame

Zij heeft haar zinnen, van duivelen bezeten,
op het arme kind gezet, een vreemde proeverij
van kwade vruchten – haar kleed alvast kapotgereten,
bereidt het roofdier slinks haar wrede boeverij:

Aanschouw haar zalige tepels beide, ze prijken
hoger dan een hand kan grijpen, haar vertier
– haar woest getrappel – gaat louter over lijken,
lam slaat elke tong, ongeschikt voor geil plezier.

De bevende gazelle in al haar naaktheid vloekt
met de dwaze olifant – zij wentelt zich gezwind
ruggelings, koestert hartverwarmend als een kloek,
lacht naïef haar tanden bloot naar het treurig kind –

Dan tussen haar benen waar men de prooi al vond
kijkt een duister open plooi je onder krulmos aan:
betreed het paleis van deze uitzonderlijke mond
bleek en roze als een schelpdier van de oceaan.

(naar Stéphane Mallarmé)

De middag van een Faun, (L’ aprés-Midi d’un Faun)

1876

‘L’après-midi d’un faune’ is het verhaal van een bosgod die in de tintelende middaghitte van Sicilië twee naakte nimfen bespiedt.
Dit impressionistisch visioen verleidde Claude Debussy tot zijn dromerige prelude. Is het meer dan een luchtbespiegeling?
De faun van Mallarmé weigert zich neer te leggen bij een werkelijkheid die zijn verlangen ontgoochelt. Hij is immers ook een kunstenaar, die van zijn onvoldaanheid een nieuwe werkelijkheid maakt. De middag die zijn herdersfluit oproept, is verrukkelijker dan de zinnelijkste siësta van zijn dromen.’De wereld is gemaakt om te eindigen als boek,’ zei Mallarmé eens.

Gedichten

Graf voor Anatoile

Aan de hand van bovenstaande bundels zijn de volgende producties verschenen:

Songtexts:

Muziek producties:

Het bericht Mallarmé (1842-1898) verscheen eerst op Schrijvers.

Arthur Rimbaud (Charleville, 20 oktober 1854 – Marseille, 10 november 1891) was een Frans dichter. Hij was een vertegenwoordiger van het symbolisme en decadentisme en een van de grote vernieuwers van de dichtkunst.

Enfant terrible wordt groot dichter

Arthur Rimbaud is opgegroeid in Charleville in de Franse Ardennen. Hij werd er geboren in 1854. Tot zijn 15e was hij een voorbeeldig kind en een modelleerling op school. Maar in 1870 brak oorlog uit tussen Frankrijk en Pruisen, en brak Arthur los uit zijn kleinsteedse milieu. Twee maal ontvluchtte hij zijn heerszuchtige moeder, een keer naar Parijs, een keer naar Brussel. De 21-jarige dichter Georges Izembard, zijn vriend en leraar, haalde hem twee keer terug. Maar het mocht niet baten. Na de wapenstilstand in 1871 was het de volksopstand in Parijs die hem riep. De Parijse Commune werd echter bloedig neergeslagen en Rimbaud keerde terug naar Charleville. Hij schreef er het gedicht Coeur supplicié (Gemarteld hart). Het zou gaan over een overnachting in de Parijse legerbarakken waar hij door soldaten van de nationale garde zou zijn verkracht.  

Het œvre van Arthur Rimbaud (1854-1891)

Een hart onder een soutane

De Franse dichter Arthur Rimbaud (1854-1891) schreef ‘Een hart onder een soutane’ in 1870, toen hij nog geen zestien jaar was. Toch verscheen de eerste op het origineel berustende uitgave pas in 1945. Sommigen twijfelden aan de authenticiteit van het stuk, maar in 1949 werd op basis van een handschrift-analyse bewezen dat het wel degelijk om een originele Rimbaud ging.
Niet alleen betreft het een van de langste teksten uit het oeuvre van Rimbaud, ook zijn in de kiem al een aantal thema’s aanwezig die in zijn latere werk een rol spelen. Het verhaal over de ongelukkige liefde van de naïeve seminarist Leonard voor de ‘bevallige’ Thimothina is doorspekt met sneren naar de kerk en het schoolsysteem, het is één lange opeenstapeling van woordspelingen en dubbele bodems.  
Vertaalster Katelijne De Vuyst gaat in het uitgebreide nawoord nader in op de geschiedenis van het manuscript, dat tot de jaren 1980 door de literatuur-wetenschap werd vergeten, en ze besteedt aandacht aan de romantische modellen die de dichter bij het schrijven van dit zeer vermakelijke verhaal ongegeneerd heeft nagebootst.

Perverse verzen uit Zutistes

PERVERSE VERZEN

SAMENVATTING:

Het minst bekende deel van Rimbauds poëzie zijn de bijzonder schunnige gedichten die hij schreef tijdens zijn eerste verblijf in Parijs. Via zijn vriend Paul Verlaine maakte hij daar kennis met de Zutistes. Deze rebelse dichters ontleenden hun naam aan de uitroep ‘Zut’, die het best vertaald kan worden als ‘shit’.
De tweeëntwintig bijdragen die de zeventienjarige dichter leverde aan hun gastenboek zijn de smeuïgste van het geheel. Rimbaudkenner Paul Claes geeft hier voor het eerst een volledige vertaling met een inleiding en een uitgebreid commentaar dat geen enkele obsceniteit onverklaard laat.

Gedichten. – Een seizoen in de hel. – Illuminations

Rimbaud ging eind negentiende eeuw op zoek naar een revolutionaire poëzie die voor iedereen toegankelijk zou zijn. Op zoek naar middelen om het bewustzijn te verruimen experimenteerde hij koortsachtig met nieuwe literaire vormen en ideeën. Zijn prozagedichten maken hem tot een van de grootste vernieuwers van de moderne poëzie.

Arthur Rimbaud (1854-1891) publiceerde bij leven alleen de prozatekst Une saison en enfer. Postuum verschenen poëzie en prozagedichten. Op zijn twintigste zei hij de literatuur vaarwel. Avontuurlijke omzwervingen brachten hem naar Java, Egypte, Cyprus en Ethiopië. 

`Rimbauds exploraties hebben het domein van de poëzie enorm verruimd.
Paul Claes

Ik ben een ander … ‘Je’est un autre’ (1871)

“Je est un autre “

Een seizoen in de hel en Illuminations worden gerekend tot de adembenemendste literaire teksten uit de negentiende eeuw. In het voorjaar van 1871 legt Arthur Rimbaud, zestien jaar oud, gegrepen door een geest van verzet, in twee brieven, de Zienersbrieven, zijn opvattingen over het dichterschap vast: Achter de banale wereld van alledag gaat een andere, nog ongekende werkelijkheid schuil. Het middel om deze werkelijkheid te ontdekken is de poëzie. De dichter dient een ziener te worden. Het zienerschap valt te bereiken door de ontregeling van alle zintuigen. Om wat hij in het ongekende ontdekt aan te kunnen reiken aan de mensheid, moet hij een nieuwe taal vinden. De persoon van de dichter met zijn subjectieve emoties is niet van belang; het in hem verzonken genie gebruikt het ik van de dichter als spreekbuis: ‘Ik is een ander.’ Aan deze beroemde uitspraak is de titel ontleend van deze bundel ,waarin Rimbauds prozagedichten centraal staan. Het is juist in deze prozagedichten (en meer in het bijzonder in Illuminations,) geschreven in de laatste fase van zijn dichterschap, dat Rimbaud, zoekend naar nieuwe vormen om zich te uiten, de sprong in het ongekende realiseert .

Une saison en enfer en Illuminations zijn met de Lettres du voyant in de geheel herziene vertaling van Hans van Pinxteren samengebracht in deze tweetalige uitgave.

De dronken boot,

‘Le Bateau ivre’

SAMENVATTING:

Sommige dichters blijven zo fascineren dat ze geregeld opnieuw worden vertaald. Zo ook Rimbaud, van wiens ‘Bateau ivre’ al zo’n acht Nederlandse versies bestaan, o.a. van Slauerhoff en Jan Kal. De beste vertaling is van Paul Claes, die veel lyriek van Rimbaud vertaalde, naast de prozagedichten. Nu verscheen ‘De dronken boot’, aangevuld met losse fragmenten uit ‘Een seizoen in de hel’, van de hand van Rien Vroegindeweij. Waarom? De uitgave is onaantrekkelijk: zonder Franse tekst en zonder enig commentaar. Erger is dat de vertaler weinig weet van de prosodie, zodat het aantal lettergrepen per regel varieert tussen tien en zeventien. De rijmen zijn vaak geforceerd. Hetzelfde geldt voor de gedichten in ‘Seizoen’. Om één regel uit de nieuwe vertaling daarvan toepasselijk te citeren: ‘Ouderwets gerijmel kwam in mijn alchemie van het woord goed van pas.’

Sommige dichters blijven zo fascineren dat ze geregeld opnieuw worden vertaald. Zo ook Rimbaud, van wiens ‘Bateau ivre’ al zo’n acht Nederlandse versies bestaan, o.a. van Slauerhoff en Jan Kal. De beste vertaling is van Paul Claes, die veel lyriek van Rimbaud vertaalde, naast de prozagedichten. Nu verscheen ‘De dronken boot’, aangevuld met losse fragmenten uit ‘Een seizoen in de hel’, van de hand van Rien Vroegindeweij. Waarom? De uitgave is onaantrekkelijk: zonder Franse tekst en zonder enig commentaar. Erger is dat de vertaler weinig weet van de prosodie, zodat het aantal lettergrepen per regel varieert tussen tien en zeventien. De rijmen zijn vaak geforceerd. Hetzelfde geldt voor de gedichten in ‘Seizoen’. Om één regel uit de nieuwe vertaling daarvan toepasselijk te citeren: ‘Ouderwets gerijmel kwam in mijn alchemie van het woord goed van pas.’

Brieven 1870-1875

BRIEVEN 1870 – 1875

SAMENVATTING:

In ‘Brieven 1870-1875’ zijn we getuige van de stormachtige ontwikkeling van een jonge dichter uit de provincie, die in korte tijd volwassen wordt, niet alleen in literaire zin maar ook in het persoonlijke leven. Dat leven is niet minder aangrijpend dan zijn werk. Jammer is het wel dat de brieven uit de latere tijd, de tijd dat Rimbaud als koopman de tropen onveilig maakte, zo zakelijk zijn. Maar de vroegere brieven, de brieven uit de tijd dat hij als dichter schitterde en als bohémien aanstoot gaf, maken dat meer dan goed. De correspondentie van de jonge Rimbaud is even flitsend als zijn literaire werk. Voortdurend variëren stijl en stemming. Elke nieuwe brief vernietigt als het ware de vorige. De evolutie verloopt zo snel dat de lezer ademloos achterblijft. Tenslotte verdwijnt de dichter als een vliegende Mercurius aan de horizon. Alleen de dubbelzinnige boodschap die hij achterlaat getuigt nog van zijn al te vluchtige genie.

Afrikaanse brieven

De Franse ‘gedoemde’ dichter Arthur Rimbaud stierf op 37-jarige leeftijd aan een botziekte in de armen van zijn zuster in Marseille. Erg jong nog, maar al een heel leven geen dichter meer. De laatste 17 jaar van zijn leven had hij immers doorgebracht in het Midden-Oosten en de Hoorn van Afrika, waar hij vooral in het Abbesijnse Harar zijn brood verdiende als koopman in katoen, dierenhuiden, goud, ivoor en wapens. Toch zouden de drie jaar die hij voordien in een dichterlijke roes doorbracht — van 1871 tot 1874 — volstaan om hem tot een van de belangrijkste en meest baanbrekende figuren in de moderne poëzie te maken.

Het blijft een van de grote raadsels in de literatuurgeschiedenis, maar Rimbaud zou van dan af aan geen vers meer schrijven. Sterker nog, in de vele brieven die hij vanuit den vreemde naar huis stuurt, zal hij met geen woord meer over literatuur reppen. In de hier als Afrikaanse brieven verzamelde keuze uit de beschikbare correspondentie — die overigens zeer uitgebreid is en vrijwel alle brieven van Rimbaud zelf opneemt — gaat het enkel over zijn wedervaren tijdens zijn omzwervingen en over de moeilijkheden die hij ondervindt om in moeilijke omstandigheden zijn brood te verdienen of zelfs maar te overleven. “Want je kan je geen ander leven voorstellen dat zwaarder is dan dit”, schrijft hij zijn moeder en zijn zuster Isabelle, onderwijl informerend naar de talrijke boeken die hij besteld heeft, maar die er vele maanden over doen om zijn negorij te bereiken. Niets over literatuur dus, want de werken die hij bestelt, zijn handleidingen over metalllurgie, mineralogie, hydrologie, scheepsbouw, metselen en wat dies meer zij.

Toch is het boeiende lectuur, in de eerste plaats omdat het een licht werpt op die lang duister gebleven jaren en ook duidelijk maakt dat de vele cowboyverhalen die de ronde deden uit de lucht gegrepen zijn — de biografie van Engelsman Graham Robb borstelt de laatste resten valse romantiek nu overigens volledig van tafel. Voorzien van een voorwoord door de vertaler (die zijn werk gewetensvol heeft gedaan), een chronologie en een woordenlijst die de exotische termen verklaart. [Jan Baes]

1873 – Een seizoen in de hel (boek)

Een seizoen in de hel is het enige boek dat Arthur Rimbaud heeft gepubliceerd. In 1873, het jaar waarin zijn stormachtige verhouding met die andere grote dichter, Paul Verlaine, op nog stormachtiger wijze werd verbroken, verscheen het in Brussel in eigen beheer. Doordat Rimbaud de drukker niet kon betalen is het niet in de handel gebracht. Een groot deel van de oplage kwam (veel later) in de handen van een liefhebber; toch is de eerste druk nog steeds zeer zeldzaam. Net als Illuminations bestaat Een seizoen in de hel uit prozagedichten; maar terwijl het eerste een soort staalkaart vormt van Rimbauds experimenteerlust in het genre, heeft dit boek een zekere samenhang. Er is een soort hoofdpersoon, die heen en weer geslingerd wordt in existentiële, morele, religieuze, sociale en esthetische twijfels. ‘Ik is een ander’ schreef Rimbaud; maar in die ander zijn trekjes van de jonge dichter te herkennen in zijn verhouding tot de wereld, het kwaad, de roomse kerk, de burgerlijke maatschappij en de rol van de kunst daarin. En ook Verlaines Socratesgezicht komt soms om de hoek kijken. In meer subjectieve richting is Een seizoen in de hel dan ook net zo veelzijdig (en net zo geniaal) als Illuminations.

Vertalingen naar het Nederlands:

Uitgeverij Athenaeum-Polak & Van Gennep heeft een serie Rimbaudvertalingen op de markt gebracht. Het zijn tweetalige uitgaven in vertaling van Paul Claes. Iedere uitgave bevat ook biografische informatie en tekstverklaringen. Een selectie van deze vertalingen is online beschikbaar.

• “Gedichten”, Athenaeum-Polak & Van Gennep, ISBN 90-253-4673-1
• “Illuminations”, Athenaeum-Polak & Van Gennep, 1999, ISBN 90-253-4674-X
• “Een seizoen in de hel”, Athenaeum-Polak & Van Gennep, ISBN 90-253-4678-2
• “Brieven”, Athenaeum-Polak & Van Gennep, ISBN 90-253-4682-0

De Rimbaudvertaling van Hans van Pinxteren is in september 2006 uitgegeven:

• “Ik is een ander, zienersbrieven, een seizoen in de hel en Illuminations”, L.J. Veen, 2006, ISBN 90-204-0571-3

De Afrikaanse brieven van Rimbaud zijn vertaald door Per Justesen en uitgegeven door de Arbeiderspers in de serie Privédomein:

• “Afrikaanse brieven”, Arbeiderspers, 2001, ISBN 90-295-3560-1
• “Verbeelde gedichten”, Atlas, 2006, ISBN 90-450-1317-7

Aan de hand van bovenstaande bundels zijn de volgende producties verschenen:

Songtexts:

Muziek producties:

iDe Italiaanse singer-songwriter Fabrizio De André componeerde het conceptalbum Tutti morimmo a stento waarvan de teksten zijn geïnspireerd op de poëzie van François Villon (met een van de nummers op het album getiteld La ballata degli impiccati, Ballade des pendus).

De Russische bardzanger Bulat Okudzhava heeft een lied genaamd “The Prayer of François Villon” (in het Russisch: “Молитва Франсуа Вийона” Molitva Fransua Viyona) (gecoverd door Regina Spektor in 2012 op het album What We Saw from the Cheap Seats).

Villon was een invloed op de Amerikaanse muzikant Bob Dylan.

Het bericht Rimbaud (1854-1891) verscheen eerst op Schrijvers.

Baudelaire wordt beschouwd als de voorloper van het decadentisme. In 1857 verscheen de eerste uitgave van Les Fleurs du mal. Maar in het heersende burgerlijke tijdperk werden Baudelaires gedichten als té vrijmoedig en grensoverschrijdend gezien.

Volgens de baanbrekende libertijnse Franse dichter Charles Baudelaire vertegenwoordigt liefde het einde van onschuld; hij schreef beroemd: ‘Het unieke en ultieme genot van liefde ligt in de zekerheid slecht te zijn’ (‘La volupté unique et suprême de l’amour gît dans la certitude de faire le mal’). ‘Mal’ is een notoir moeilijk Frans woord om te vertalen, met zijn meerdere implicaties van kwaad, ondeugendheid, ziekte, armoede, schuldgevoelens en gewoon dingen verkeerd doen, dus het is een perfecte verzamelnaam voor alles dat als moreel twijfelachtig is geclassificeerd.

Pierre Durand was de aartsveroorzaker van het Parijs van de jaren twintig en dertig en gebruikte elke list in het boek om clandestien ‘verboden’ materiaal te schrijven en te publiceren. Hij publiceerde onder verschillende pseudoniemen, waarvan Pascal Pia de bekendste was, maar hij zou ook Marcella La Plompe, Leger Alype of Pascal Rose kunnen zijn. Hij zou ook ‘Guillaume Apollinaire’, ‘Arthur Rimbaud’ of – zoals hier – ‘Charles Baudelaire’ kunnen zijn. Gezien de liefdesfilosofie van Baudelaire, is het niet verwonderlijk dat Durand Baudelaire koos als de zogenaamde schrijver van deze gedichten die de fysieke eigenschappen van een favoriete courtisane prees.

Het bericht Baudelair (1821-1867) verscheen eerst op Schrijvers.

Villon is de beroemdste dichter uit het Frankrijk van de late middeleeuwen. Hij was de schrijver van onder andere Ballade des pendus, De ballade der gehangenen.

François Villon geboren in 1431 in Parijs (het jaar waarin Jeanne d’Arc op de brandstapel werd verbrand) en verdween uit het zicht in 1463, is de bekendste Franse dichter van de late middeleeuwen. Een nietsnut die betrokken was bij crimineel gedrag en meerdere ontmoetingen had met wetshandhavingsinstanties, Villon schreef over enkele van deze ervaringen in zijn gedichten.

De echte naam van Villon kan François de Montcorbier of François des Loges zijn geweest: beide namen komen voor in officiële documenten die zijn opgesteld tijdens het leven van Villon. In zijn eigen werk is Villon echter de enige naam die de dichter gebruikte, en hij noemt het vaak in zijn werk. Zijn twee dichtbundels, met name “Le Testament” (ook bekend als “Le grand testament”), worden traditioneel gelezen alsof ze autobiografisch waren. Andere details van zijn leven zijn bekend uit gerechtelijke of andere civiele documenten. Uit wat de gedichten ons vertellen, blijkt dat Villon in armoede werd geboren en werd opgevoed door een pleegvader, maar dat zijn moeder nog leefde toen haar zoon dertig jaar oud was. De achternaam “Villon”, vertelt de dichter, is de naam die hij heeft overgenomen van zijn pleegvader, Guillaume de Villon, kapelaan in de collegiale kerk van Saint-Benoît-le-Bétourné, en een professor in het kerkelijk recht, die Villon in zijn huis.

François Villon: de dichter

Villon (1431-1463) is een van de bekendste middeleeuwse Franse dichters. Hij studeerde aan de Sorbonne in Parijs, maar welk vak hij na zijn studies beoefdende, is niet bekend. Als dichter vestigde hij snel naam en faam, vooral omdat hij de hoofse idealen van zijn tijd goed beheerste. Villon paste die hoofse idealen echter lang niet altijd toe. In tegendeel, veel werk van Villon is juist doorspekt met tegendraadse geluiden, die lijnrecht tegen die hoofse idealen in gingen. Veel gedichten zijn gevuld met schunnige grappen, mysterieuze raadsels of hemelen het criminele leven in de straten van Parijs op. Daarbij ontzag Villon niemand, waar nodig noemde Villon personen die hij op de hak nam bij naam en toenaam, of zij nou prostituee of hoogwaardigheidsbekleder waren. In zijn gedichten bedacht Villon vaak ‘nieuwe’ woorden en schroomde niet de ‘straattaal’ uit de Parijse onderwereld in zijn gedichten te verwerken. Al in de decennia na zijn dood werd Villon daarom geroemd, vooral onder avant-gardisten. 

François Villon: de crimineel

Ondanks zijn belangrijke bijdrage aan de Franse literatuurgeschiedenis, staat Villon voornamelijk bekend om zijn criminele leven, dat begon in 1455 toen hij beschuldigd werd van de moord op de priester Sermoise. Villon zou zijn verbannen, maar kreeg gratie en kon terugkeren naar Parijs. Een jaar na de vermeende betrokkenheid op de dood van de priester werden er 500 gouden kronen gestolen uit Collège de Navarrekapel.
Villon werd door een andere verdachte beschuldigd van het nemen van de leiding over de overval. De meeste historici nemen aan dat Villon na deze overval de stad Parijs ontvluchtte. Villon werd officieel beschuldigd van betrokkenheid bij de overval en werd uit Parijs verbannen.

Het Œuvre van François Villon

Het oeuvre van Villon bestaat uit vier delen: Le Lais of de Legaten , het Testament , de Poésies diverses of verspreide gedichten en de teksten in vijftiende-eeuws Bargoens,
de Ballades en Jobelin (zes of elf balladen, daar zijn de villonianen het niet over eens).

Poëzie Bundels

Change this Subheading

LE LAIS

Lees meer …

Change this Subheading

Lees meer …

Change this Subheading

Lees meer …

Change this Subheading

Image Box Title

Change this description

Change this Subheading

Lees meer …

Vertalingen naar het Nederlands:

• Ernst van Altena, vertaler: Ik ben François wiens naam zo bont is. Balladen van François Villon. Tricht, 1986.
• Wim de Cock, vertaler en illustrator: Françoys Villon. 1431 – 1463….. Leuven, 1998.
• K.J.A. Janson, vertaald en ingeleid: François Villon, Het testament van Villon. Amsterdam, 1945.
• Ernst van Altena, Gedichten. [Doesburg], 2016.

Aan de hand van bovenstaande bundels zijn de volgende producties verschenen:

Drama:

Daniela Fischerová schreef een toneelstuk in het Tsjechisch dat zich concentreerde op het proces van Villon, genaamd Hodina mezi psem a vlkem – vertaald naar ‘Hond en Wolf’ maar letterlijk vertaald als ‘Het uur tussen hond en wolf’.

Baal van Bertolt Brecht werd geschreven van 1918 tot 1919. Hij baseerde de hoofdpersoon Baal naar François Villon. Sommige van de teksten die Brecht schreef voor “Threepenny Opera” zijn vertalingen of parafrases van gedichten van Villon. John Erskine schreef The Brief Hour of Francois Villon in 1937, een werk van historische fictie. Henry Livings’ The Quick and the Dead Quick (1961), is een onconventioneel historisch drama over François Villon.

Een toneelstuk uit 1935 van de Tsjechische auteurs Jan Werich en Jiří Voskovec genaamd Balada z hadrů (“Ballade van vodden”) werd geïnspireerd door het werk van Villon en bewerkte enkele van zijn gedichten als tekst voor een aantal liedjes.

Muziek producties:

De Italiaanse singer-songwriter Fabrizio De André componeerde het conceptalbum Tutti morimmo a stento waarvan de teksten zijn geïnspireerd op de poëzie van François Villon (met een van de nummers op het album getiteld La ballata degli impiccati, Ballade des pendus).

De Russische bardzanger Bulat Okudzhava heeft een lied genaamd “The Prayer of François Villon” (in het Russisch: “Молитва Франсуа Вийона” Molitva Fransua Viyona) (gecoverd door Regina Spektor in 2012 op het album What We Saw from the Cheap Seats).

Villon was een invloed op de Amerikaanse muzikant Bob Dylan.

Het bericht Villon (1431-1463) verscheen eerst op Schrijvers.

Verlaine, geboren in Metz, volgde zijn opleiding aan het Lycée Impérial Bonaparte (nu het Lycée Condorcet) in Parijs en nam daarna een ambt in de ambtenarij.
Hij begon al op jonge leeftijd met het schrijven van poëzie en werd aanvankelijk beïnvloed door de Parnassien-beweging en haar leider, Leconte de Lisle.

Verlaine’s eerste gepubliceerde gedicht werd in 1863 gepubliceerd in La Revue du progress, een publicatie opgericht door de dichter Louis-Xavier de Ricard. Verlaine was een frequenter van de salon van de markiezin de Ricard (de moeder van Louis-Xavier de Ricard) op de Boulevard des Batignolles 10 en andere sociale gelegenheden, waar hij aanschurkte tegen de prominente artistieke figuren van de dag: Anatole France, Emmanuel Chabrier , uitvinder-dichter en humorist Charles Cros, de cynische anti-burgerlijke idealist Villiers de l’Isle-Adam, Théodore de Banville, François Coppée, Jose-Maria de Heredia, Leconte de Lisle, Catulle Mendes en anderen.

Paul Verlaine las op 14-jarige leeftijd Baudelaire’s befaamde Les fleurs du mal (De bloemen van het kwaad) en besloot dichter te worden. Hij werd in Metz geboren, verhuisde naar Parijs en kreeg daar een eenvoudig baantje op het gemeentehuis. Naast dit respectabele leven leidde hij een ander bestaan: hij bezocht bordelen en kroegen en leerde de zogeheten Parnassiens kennen, een groep dichters rond Leconte de Lisle. Zij keerden zich af van de emotionele poëzie (Lamartine, Musset) en schreven onder het adagium l’art pour l’art onpersoonlijke maar sterk visuele gedichten, geïnspireerd door de klassieke oudheid en exotische streken. De naam ontleende de groep aan het tijdschrift Le Parnasse contemporain, waarin Verlaine gedichten publiceerde toen hij 22 was, in 1866. Zijn bohémien-leven stond steeds meer in het teken van zijn verslaving aan absint, een heldergroene, alcoholrijke likeur d

Huwelijk en Militaire dienst

Mathilde Mauté werd de vrouw van Verlaine in 1870. Bij de proclamatie van de Derde Republiek in hetzelfde jaar trad Verlaine toe tot het 160e bataljon van de Garde nationale en werd op 18 maart 1871 Communard.

Verlaine werd hoofd van het persbureau van het Centraal Comité van de Commune van Parijs. Verlaine ontsnapte aan de dodelijke straatgevechten die bekend staan ​​als de Bloedige Week, of Sanglante Week, en dook onder in Pas-de-Calais.

Paul Verlaine is vooral een dichter: zijn werk biedt minder dan tien korte bundels die tussen 1866 en 1890 werden gepubliceerd, maar de gedichten werden grotendeels vóór 1880 geschreven, dat wil zeggen tussen de 22 en 35 jaar oud. . Zijn latere teksten zijn zeer ongelijk en vaak alimentair van karakter. Vooral vanwege de muzikaliteit van zijn verzen werd Verlaine door Paul Valéry beschreven als een dichter van de stem.

Dichter van vertrouwen, muzikaliteit en suggestie, Verlaine had verweten kunnen worden dat hij zich schikte naar de melancholie van een ongelukkig man (Arme Lelian zegt hij over hem, ik verloor mijn leven, concludeert hij in Parallel (Reverence to speak, I) and zijn decadente loomheid, en we hebben ook kritiek kunnen leveren op de ‘zachtheid’ ervan.
Niettemin vormt deze stem waarvan we het gemompel behouden, een van de belangrijke vormen van poëtische vernieuwing in het laatste derde deel van de negentiende eeuw en zijn invloed zal groot zijn, door de symbolisten zoals Jean Moréas en de decadenten, en de dichter zal vele erfgenamen hebben zoals Guillaume Apollinaire die volgens Michel Décaudin “de hand uitsteekt naar Verlaine” alvorens zich open te stellen voor andere moderniteiten.

KEUZE Fêtes Galantes Covers

Chansons d'Automne

Poems Saturniens

Fêtes Galantes

Bonne Chanson

Romances

Sagesse

Les Poetes Maudits

Chansons d'Automne

Chanson d’automne Les sanglots longs Des violons De l’automne Blessent mon coeur D’une langueur Monotone. Tout suffocant Et blême, quand Sonne l’heure, Je me souviens Des jours anciens Et je pleure Et je m’en vais Au vent mauvais Qui m’emporte Deçà, delà, Pareil à la Feuille morte. Paul Verlaine, Poèmes saturniens

Herfstlied Door lange snikken Van de violen Van de herfst Verwonden mijn hart in lome Eentonigheid. Benauwd In doodsbleek, ook Door klokken luiden Herinner ik me Dagen van Weleer In ik ween In ik ga weg Waar kwade wind ik heenvoert Van hier naar daar Net zoals Een dood blad

Poems Saturniens

SATURNISCHE GEDICHTEN

De wijzen van weleer, die deze zeker waard waren,
Geloofd, en dit is een nog onduidelijk punt,
Lees geluk en rampen in de hemel,
En dat elke ziel verbonden was met een van de sterren.

(We hebben veel gelachen, zonder dat vaak te denken)

Lachen is even belachelijk als teleurstellend,
Deze uitleg van het nachtelijke mysterie.)

Nu degenen die zijn geboren onder het teken SATURN,
Beestenplaneet, geliefd bij necromancers
Hebben onder alle, volgens oude grimoires,
Een flinke portie ongeluk en een flinke portie gal.

De verbeelding, bezorgd en dom,
Komt om in hen de inspanning van de Rede teniet te doen.
In hun aderen, het bloed, subtiel als een gif,
Brandend als lava, en zeldzaam, rollen en rollen

Door hun droevige, instortende Ideaal te sissen.
Zo moeten de Saturniërs lijden en zo
Sterven, - ervan uitgaande dat we sterfelijk zijn. -
Hun levensplan wordt lijn voor lijn getekend
Door de logica van een kwaadaardige invloed.

PV

Fêtes Galantes

Fêtes galantes

 

Jaar: 

1942

Auteur: 

Paul Verlaine 

(1844 - 1896) 

Kunstenaar: 

André Dignimont 

(1891 - 1965) 

Uitgeverij: 

Creuzevault

 

Paul Verlaine las op 14-jarige leeftijd Baudelaire’s befaamde Les fleurs du mal (De bloemen van het kwaad) en besloot dichter te worden. Hij werd in Metz geboren, verhuisde naar Parijs en kreeg daar een eenvoudig baantje op het gemeentehuis. Naast dit respectabele leven leidde hij een ander bestaan: hij bezocht bordelen en kroegen en leerde de zogeheten Parnassiens kennen, een groep dichters rond Leconte de Lisle. Zij keerden zich af van de emotionele poëzie (Lamartine, Musset) en schreven onder het adagium l’art pour l’art onpersoonlijke maar sterk visuele gedichten, geïnspireerd door de klassieke oudheid en exotische streken. De naam ontleende de groep aan het tijdschrift Le Parnasse contemporain, waarin Verlaine gedichten publiceerde toen hij 22 was, in 1866. Zijn bohémien-leven stond steeds meer in het teken van zijn verslaving aan absint, een heldergroene, alcoholrijke likeur die onder decadente dichters in de mode kwam als 'de groene fee'.

Bonne Chanson

Romances

Sagesse

Les Poetes Maudits

Het bericht Paul Verlaine (1844-1896) verscheen eerst op Schrijvers.